Bức tranh “đời dừa - đời người” xứ dừa tại lễ hội

Đến với Lễ hội Dừa lần thứ IV năm 2015, quý quan khách gần xa sẽ tận mắt chứng kiến và cảm thụ đậm nét độc đáo riêng có về đời sống kinh tế - văn hóa và tinh thần của người dân ba đảo dừa xanh.

Con đường Dừa tại công viên Cái Cối, xã Mỹ Thạnh An, thành phố Bến Tre là một trong những điểm nhấn độc đáo của lễ hội. Sau hơn một tháng được đầu tư thiết kế và xây dựng công phu của Sở Xây dựng, Con đường Dừa đã hoàn thành trên diện tích 14.000m2. Nơi đây gần như là một xứ dừa thu nhỏ, phác họa khá toàn diện đời sống thường ngày trong lao động và sản xuất của người dân. Đời dừa và đời người được tái hiện rõ nét qua nhiều cột móc thời gian, từ cảnh làng quê nghèo khó trong chiến tranh đến quê hương thanh bình đang dần khởi sắc và tươi đẹp, từ những đống đổ nát, đầy vết tích của bom đạn chiến tranh đến những thành tựu mới mẻ trong thời kỳ khôi phục và phát triển quê dừa, từ những quang cánh đơn sơ ở chợ làng đến những sản phẩm tinh túy đã và đang vươn xa tầm thế giới…


Các loại bánh dân dã tại chợ quê xứ dừa. Ảnh: C. Trúc

Gặp nghệ nhân Hồng Cúc, 63 tuổi, xã Mỹ Thạnh, Giồng Trôm đang biểu diễn thành thạo tay nghề làm bánh tráng Mỹ Lồng - một đặc sản từ dừa của Bến Tre, bà trao đổi với chúng tôi đầy vẻ tự hào. Dừa có thể làm nhiều loại bánh như bánh tráng, bánh phồng, bánh bò, da lợn, bánh tét, bánh dừa, bánh ít. Theo bà, toàn bộ cây dừa đều quý bởi các bộ phận đều có giá trị của nó, từ nước dừa, cơm dừa, gáo dừa, vỏ dừa, chà dừa, mụn dừa, chỉ xơ dừa, thân dừa, rễ dừa… Bộ phận nào cũng có thể làm ra sản phẩm để tiêu dùng và xuất khẩu. Trở lại nghề làm bánh tráng mà bà đã mấy mươi năm gắn bó kể từ khi mới 12 tuổi, bà bộc bạch: “Đến tui là đời thứ ba còn lưu truyền nghề truyền thống này. Giờ các con của tui cũng theo đó mà làm để kiếm sống”. Thực vậy, chỉ nhìn qua các dụng cụ tráng bánh của bà cũng đủ biết được phần nào công dụng của dừa: từ củi, gáo dừa đun lửa, nước dừa làm bánh, gáo dừa múc bột và tráng, lá dừa làm nấp đậy nồi bánh, cây đũa bằng gỗ dừa để lấy bánh,… đến liếp phơi bánh cũng bằng nguyên liệu dừa mà ra.

Với chị Hồng Đào, phường Phú Khương, TP. Bến Tre, chị học nghề làm bánh từ mẹ. Từ nhỏ, chị đã giúp mẹ làm bánh các loại như bánh bèo, bánh bò, bánh rau mơ…, theo mẹ quang gánh ra chợ bán mỗi sáng. Rồi khi có chồng, có con, chị vẫn duy trì công việc của mình bằng tất cả tình yêu nghề, yêu chợ, yêu những sản phẩm đời thường nhưng đậm đà hồn quê, hồn dừa.

Ngày nay, món ăn từ dừa ngày càng đa dạng, tạo thành nét văn hóa ẩm thực độc đáo và riêng có của người dân xứ dừa, có thể phục vụ quan khách thường ngày tại các quán ăn, nhà hàng, khách sạn. Đến với lễ hội, tại khu ẩm thực dừa đường Hùng Vương, TP. Bến Tre, quan khách sẽ được trực tiếp hưởng thụ rất nhiều món ăn từ dừa như bánh xèo nước cốt dừa, tép rang dừa, gỏi củ hủ dừa, gà luộc nước dừa, kem dừa, chè dừa…

Cùng với những công việc và sản phẩm gắn bó trong cuộc sống đời thường là hàng trăm loại sản phẩm khác được làm từ dừa qua đôi tay và sự sáng tạo của con người qua từng bước đổi mới, phát triển. Hội chợ triển lãm sản phẩm từ dừa tại khu tái định cư Mỹ Thạnh An, TP. Bến Tre đã giúp quan khách được mở tầm mắt và thêm một lần hiểu sâu sắc hơn về thành tựu kinh tế dừa của Bến Tre. Đúng như lời kể tự hào của nghệ nhân Hồng Cúc, xã Mỹ Thạnh, Giồng Trôm, chúng tôi đã thực tế tham quan và tìm hiểu về một số mặt hàng xuất khẩu tiêu biểu của dừa. Nếu mụn dừa, chỉ xơ dừa trước đây chỉ dùng để độn mương hoặc bỏ đi, thậm chí gây ô nhiễm môi trường khá nghiêm trọng thì giờ nguyên liệu này được nhiều cơ sở, doanh nghiệp của Bến Tre sản xuất thành kiện hàng xuất khẩu sang Mỹ, Canada, Đức. Đại diện Công ty đất sạch Mê-Kông cho biết, mụn dừa được nén thành viên xuất khẩu có giá trị cao, được thế giới ưa chuộng bởi có công dụng như đất sạch, dùng để trồng rau xanh hữu cơ, đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng và môi trường. Sản phẩm này đã được xuất khẩu thường xuyên và trực tiếp hàng tháng, góp phần giải quyết hàng chục lao động tại địa phương, tăng thu nhập cho người trồng dừa.


Một góc quê dừa. Ảnh: C. Trúc

Chủ cơ sở Thanh Liêm, chuyên sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ từ dừa tại Thị trấn Mỏ Cày Nam cho biết, nhiều mặt hàng của cơ sở được tiêu thụ trong và ngoài nước. Đặc biệt các mẫu bình trà, chén, tô… hiện xuất khẩu gián tiếp và trực tiếp với số lượng khá lớn. Bên cạnh giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ, hầu hết sản phẩm xuất khẩu của anh đều có giá trị sử dụng. Doanh thu xuất khẩu hàng năm đạt trên 1 tỷ đồng. Thị trường chủ yếu của cơ sở là Châu Á, Châu Âu, đặc biệt là Nhật, Mỹ… Tại lễ hội dừa lần này, cơ sở tham gia trưng bày một sản phẩm khá độc đáo: quyển sách về tiểu sử và cuộc đời của cụ Đồ Chiểu, cao 7 tấc, ngang 7 tấc, độ mở 1 mét.

Ngoài các nhóm sản phẩm thực phẩm công nghệ, mỹ phẩm từ dừa quen thuộc (như dầu dừa, cơm dừa nạo sấy, mặt nạ dừa…) đã xuất khẩu trên 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, doanh nghiệp Bến Tre đã sản xuất thành công sản phẩm mới có hàm lượng giá trị công nghệ cao, giúp tăng kim ngạch xuất khẩu ngành dừa nói riêng và các mặt hàng nói chung của tỉnh là sữa dừa. Theo thống kê, ngành sản xuất công nghiệp chế biến dừa trong tỉnh tăng từ 600 tỷ đồng năm 2010 lên trên 1.000 tỷ đồng năm 2014; sản phẩm dừa tăng từ 80 triệu đô năm 2010 lên 180 triệu đô la năm 2014.

Tại lễ hội lần thứ IV năm 2015, bức tranh lễ hội không chỉ được tái hiện ở trung tâm thành phố Bến Tre mà còn diễn ra khắp 164 xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh. Về với từng địa phương, quan khách gần xa sẽ được sống, làm việc và trải nghiệm thực tế thú vị hơn với người dân xứ dừa.

C.TRÚC - Nguồn www.baodongkhoi.com.vn

CÁC TIN CÙNG CHUYÊN MỤC